AWS A5.31 brazing flux และ AWS A5.8 เป็นมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับงาน brazing เหมือนกัน แต่ควบคุม consumable คนละประเภท จุดสำคัญคือ A5.31 ใช้กับ flux ส่วน A5.8 ใช้กับ brazing filler metal การอ้างเลขมาตรฐานผิดชนิดจึงอาจทำให้เอกสารจัดซื้อ QA/QC และสเปกงานคลาดเคลื่อน

AWS A5.31 คือมาตรฐานของ Flux

AWS A5.31M/A5.31:2022 มีชื่อว่า Specification for Fluxes for Brazing and Braze Welding โดย American Welding Society ระบุว่ามาตรฐานนี้กำหนดข้อกำหนดสำหรับการจำแนก flux จำนวน 18 classification

สามารถตรวจขอบเขตจาก มาตรฐาน AWS A5.31 สำหรับ Brazing Flux ซึ่งระบุว่า flux ถูกจำแนกตาม filler metal, form และ activity temperature range และใช้ designator “FB” สำหรับงาน brazing และ braze welding

ดังนั้นเมื่อเอกสารอ้าง A5.31 คำถามหลักควรเป็น “flux ถูกจำแนกอย่างไร” ไม่ใช่ “filler metal เป็นเกรดใด”

AWS A5.8 คือมาตรฐานของ Filler Metal

AWS A5.8M/A5.8 มีชื่อว่า Specification for Filler Metals for Brazing and Braze Welding ใช้เป็นกรอบจำแนก brazing filler metals เช่น BCuP และ BAg รวมถึงข้อกำหนดด้าน classification และ chemical composition

หน้าที่จึงต่างจาก A5.31 แม้ในโครงการเดียวกันอาจต้องอ้างทั้งสองมาตรฐาน การเห็นรหัส BCuP-2 เป็นข้อมูลฝั่ง filler metal ไม่ใช่หลักฐานว่า flux ได้รับการจำแนกตาม A5.31 แล้ว

Flux กับ Filler Metal เป็นคนละ Consumable

Filler metal คือวัสดุประสานที่เป็นส่วนหนึ่งของรอยต่อหลัง brazing ส่วน flux เป็นวัสดุช่วยในกระบวนการ จึงควรแยกเอกสารและมาตรฐานอ้างอิงออกจากกัน

ทำไมการอ้างมาตรฐานผิดจึงเป็นปัญหา

หาก Purchase Order ระบุ “BCuP-2 ตาม AWS A5.31” จะคลาดเคลื่อน เพราะ BCuP-2 เป็นข้อมูลฝั่ง filler metal ขณะที่ A5.31 เป็นมาตรฐานของ flux

ในทางกลับกัน หากต้องการยืนยัน flux แต่ตรวจเพียง A5.8 ก็ยังไม่ตอบคำถามเรื่อง flux classification แนวทางที่เหมาะสมคือแยก Base Metal, Filler Metal, Flux และ Procedure แล้วระบุมาตรฐานให้ตรงประเภท

A5.31 จำแนก Flux จากอะไร

AWS ระบุว่า flux ใน A5.31 ถูกจำแนกตาม filler metal, physical form และ activity temperature range พร้อมใช้ designator “FB”

ข้อมูลนี้ช่วยในการอ่าน Certificate, TDS หรือ Purchase Specification เพราะทำให้รู้ว่ารหัส flux ต้องตรวจกับมาตรฐานของ flux โดยตรง ไม่ใช่อาศัยชื่อทางการค้าหรือรหัส filler metal แทน

อย่างไรก็ตาม flux classification ไม่ได้ตอบเงื่อนไขการใช้งานเฉพาะของทุก base metal ต้องตรวจข้อมูลผู้ผลิตและ procedure ของงานจริงแยกต่างหาก

แล้วข้อมูลเรื่อง “ต้องใช้ Flux หรือไม่” อยู่ตรงไหน

คำถามว่า filler metal รุ่นหนึ่งต้องใช้ flux กับวัสดุฐานใด เป็น application question ซึ่งไม่ควรตอบจากชื่อมาตรฐานเพียงอย่างเดียว เพราะต้องพิจารณา base metal, product documentation และ procedure ร่วมกัน

บทความนี้จึงไม่ใช้ A5.31 เพื่อสรุปว่า BCuP-2 ต้องหรือไม่ต้องใช้ flux ในแต่ละกรณี แต่ใช้เพื่ออธิบายว่าเมื่อมี flux อยู่ใน specification ควรตรวจมาตรฐานของ flux ชุดใด

หลังแยกมาตรฐานทั้งสองแล้ว หากต้องการตรวจข้อมูลผลิตภัณฑ์เฉพาะรุ่น สามารถดู ข้อมูลรุ่น 0% สำหรับงานประสานทองแดง แยกต่างหาก โดยหน้า UDO ระบุเป็น CHAMP BCuP-2 และลวดเชื่อมเงิน 0%

Checklist ตรวจเอกสารไม่ให้สลับ A5.31 กับ A5.8

ก่อนอนุมัติ Purchase Specification หรือ QA Document ควรตรวจว่า

1. รายการที่กำลังตรวจเป็น Flux หรือ Filler Metal

2. หากเป็น Flux อ้าง AWS A5.31 ถูกต้องหรือไม่

3. หากเป็น Filler Metal อ้าง AWS A5.8 ถูกต้องหรือไม่

4. Classification ใน TDS หรือ Certificate ตรงกับ requirement หรือไม่

5. ไม่มีการใช้ Trade Name แทน Classification โดยไม่ตรวจเอกสาร

6. Base Metal และ Procedure ถูกแยกจาก consumable specification หรือไม่

Checklist นี้ใช้เพื่อควบคุมเอกสาร ไม่ใช่แทน Engineering Approval หรือ Brazing Procedure

สรุป

AWS A5.31 และ AWS A5.8 เป็นมาตรฐานคนละหน้าที่ A5.31 ใช้จำแนก flux สำหรับ brazing และ braze welding ขณะที่ A5.8 ใช้จำแนก brazing filler metals

ดังนั้น flux และ filler metal ควรถูกแยกตั้งแต่ Purchase Specification, TDS, Certificate ไปจนถึง QA/QC Record การอ้างมาตรฐานให้ตรงชนิดช่วยลดความเสี่ยงจากการนำข้อมูลคนละชุดมาใช้แทนกัน

คำถามที่พบบ่อย

1. AWS A5.31 ใช้ยืนยัน BCuP-2 ได้หรือไม่

ไม่ควรใช้ A5.31 เป็นมาตรฐานหลักเพื่อยืนยัน BCuP-2 เพราะ A5.31 เป็นมาตรฐานของ brazing flux ส่วน filler metal อยู่ภายใต้ A5.8

2. AWS A5.31 จำแนก Flux จากอะไร

AWS ระบุว่าจำแนกตาม filler metal, form และ activity temperature range และใช้ designator “FB”

3. AWS A5.8 กับ A5.31 ใช้ในโครงการเดียวกันได้หรือไม่

ได้ หากมีทั้ง filler metal และ flux แต่ต้องอ้างแต่ละมาตรฐานกับวัสดุที่ถูกประเภท

4. เห็น BCuP-2 แล้วรู้ได้ทันทีหรือไม่ว่าต้องใช้ Flux

ไม่ได้จากรหัสเพียงอย่างเดียว ต้องตรวจ base metal, product documentation และ procedure ที่เกี่ยวข้อง

5. QA/QC ควรแยกเอกสารอะไรบ้าง

ควรแยก Base Metal Specification, Filler Metal Classification, Flux Classification และ Procedure/Project Specification ให้ชัดเจน